Przegląd uchwał – obowiązek zbadania przez sąd nieuczciwego zapisu umownego z urzędu

W sprawie z powództwa przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi zobowiązanemu z weksla sąd z urzędu uwzględnia nieskuteczność powołania się przez powoda na podstawę właściwości miejscowej przewidzianą w art. 37[1] § 1 k.p.c.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2017 r.

sygn. akt: III CZP 42/17

Uchwałą tą Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię, która w praktyce budziła wiele kontrowersji, a mianowicie czy sąd rozpoznający sprawę z weksla może z urzędu przekazać ją sądowi właściwemu ze względu na miejsca zamieszkania pozwanego. Wiadomym jest bowiem, że niewłaściwość sądu co do zasady uwzględnia się jedynie na zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy i należycie umotywowany.
Pojawił się jednak problem jak postąpić w sytuacji, gdy powód będący przedsiębiorcą i zawodowo zajmujący się udzielaniem pożyczek, wnosząc pozew uzasadnia właściwości sądu powołując się na miejsce płatności weksla, które jest tożsame z jego siedzibą.

Ma to bowiem wynikać z podpisanej przez pozwanego deklaracji wekslowej, dającej powodowi uprawnienie do dokonania takiego wyboru. Zgodnie z art. 37[1] § 1 k.p.c. powództwo przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku można wytoczyć przed sąd miejsca płatności. Skutkiem powyższego jest wytaczanie w takich sytuacjach wszystkich powództw przez powoda przed sądem miejscowo właściwym dla jego siedziby. Konsument zatem pozbawiany jest w praktyce możliwości podjęcia aktywnej obrony w procesie, albowiem koszt przejazdu do siedziby danego sądu, niejednokrotnie oddalonego o kilkaset kilometrów od miejsca jego zamieszkania, skutecznie go zniechęca. Pozwani najczęściej nie są przy tym informowani o możliwości przesłuchania ich w drodze pomocy prawnej, jak również o przysługującym im prawie do podniesienia zarzutu niewłaściwości sądu. Skutkiem powyższego są często wyroki zaoczne oraz bardzo mocno ograniczone postępowanie dowodowe.
Wyżej cytowana uchwała Sądu Najwyższego zmierza zatem w istocie do zakończenia tego procederu i stanowi ukłon w kierunku praw pozwanych, będących konsumentami. Sąd Najwyższy uznał bowiem, że zapisy deklaracji wekslowej ograniczające konsumentowi prawo do sądu stanowią tak naprawdę klauzule niedozwolone. W konsekwencji zatem, sąd ma możliwość już na etapie wstępnego badania pozwu z urzędu, bez konieczności podnoszenia zarzutu niewłaściwości przez pozwanego, przekazać sprawę do rozpoznania sądowi właściwemu ze względu na miejsce jego zamieszkania.

error

Author: podparagrafem.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z polityką prywatności bloga podparagrafem.pl