Rozwiązanie małżeństwa przez rozwód

W polskim systemie prawnym obowiązuje zasada trwałości związku małżeńskiego, która nadaje mu szczególną ochronę. Kodeks rodzinny i opiekuńczy daje temu wielokrotnie wyraz, chociażby zobowiązując do zawarcia związku małżeńskiego w przepisanej prawem formie oficjalnej czy nakładając na małżonków prawa i obowiązki, które występują tylko w małżeństwie. Jednakże od powyższej zasady ustawodawca przewidział wyjątek, wprowadzając możliwość rozwiązania małżeństwa przez rozwód. Jakie przesłanki muszą zajść, aby możliwym było rozwiązanie małżeństwa przez rozwód i jakie wskazuje się najczęstsze przyczyny jego orzekania? O tym w słów kilka w dzisiejszym wpisie.

Przesłanka pozytywna orzeczenia rozwodu

Możliwość sięgnięcia po instytucję rozwodu jest uzależniona od zaistnienia tzw. przesłanki pozytywnej w postaci trwałego i zupełnego rozkładu pożycia, przy równoczesnym nie zachodzeniu tzw. przesłanek negatywnych, czyli sprzeczności rozwodu z dobrem wspólnych małoletnich dzieci obojga małżonków i zasadami współżycia społecznego (art. 56 k.r.o.). Pamiętajmy też, że o rozwodzie może orzec tylko sąd, zaś osobami które mogą wnosić o rozwiązanie małżeństwa w ten sposób są jedynie małżonkowie.
Pokrótce omawiając poszczególne przesłanki – zupełność rozkładu pożycia małżeńskiego, czyli pierwszy element przesłanki pozytywnej rozwodu, zachodzi wówczas, gdy pomiędzy małżonkami wygasły wszelkie łączące ich więzi, a to więź: duchowa, fizyczna i gospodarcza. W piśmiennictwie wskazuje się, że analiza pożycia małżeńskiego następuje tu w płaszczyźnie poziomej: ustala się, czy małżonkowie mieszkają razem, czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, czy współżyją ze sobą fizycznie, i co najważniejsze, czy łączy ich więź uczuciowa. Natomiast trwałość rozkładu pożycia małżeńskiego sprowadza się do stwierdzenia, że powrót małżonków do wspólnego pożycia, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, jest niemożliwy. Dla ustalenia, czy w konkretnym przypadku została spełniona przesłanka trwałości, pomocnym jest porównanie długości okresu trwania związku małżeńskiego z okresem pozostawania w stanie rozkładu pożycia małżeńskiego.

Przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego

Proces rozkładu pożycia małżeńskiego jest zawsze procesem stopniowalnym, co oznacza, iż koniecznym jest dokonanie oceny stopnia zaawansowania i charakteru rozkładu pożycia w konkretnych okolicznościach faktycznych. Powyższe w praktyce sprowadza się do ustalenia przez sąd, orzekający rozwód, przyczyn rozkładu pożycia małżeńskiego,
Co do zasady przyczyny rozkładu pożycia, powodujące rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, dzielimy na zawinione i niezawinione. Jednakże podział ten nie jest sztywny. Istnieją bowiem także przyczyny rozkładu pożycia, które mogą być potraktowane przez sąd zarówno jako zawinione jak też i niezawinione – w zależności od okoliczności danej sprawy.

Wina w kontekście rozwiązania małżeństwa przez rozwód

Czym jest natomiast wina w kontekście rozwiązania małżeństwa przez rozwód? Niczym innym jak zachowaniem, którym jeden z małżonków doprowadza do rozpadu pożycia małżeńskiego lub pogłębia już istniejący kryzys. Winę rozkładu pożycia ujmuje się w sposób szeroki, wskazując na każde zachowanie, które narusza obowiązki wynikając z faktu zawarcia małżeństwa. Należy pamiętać, że między niewłaściwym zachowaniem się małżonka, a rozkładem pożycia małżeńskiego musi istnieć związek przyczynowy. Nie każde bowiem naruszenie obowiązków małżeńskich rozpatrywane będzie w kontekście winy danego małżonka lecz tylko te, które miało wpływ na spowodowanie (bądź utrwalenie) rozkładu pożycia małżeńskiego (tak np.: wyrok Sadu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 marca 2010 roku, sygn. akt: I ACa 35/10). W tym miejscu należy jeszcze wskazać, że w polskim systemie prawnym wina jest niestopniowalna, co oznacza, że sąd nie analizuje, zachowanie którego z małżonków w większym stopniu przyczyniło się do rozkładu pożycia małżeńskiego. Zawinione jest zatem każde zachowanie, które zasługuje na negatywną ocenę i które w jakimkolwiek stopniu, nawet najmniejszym, przyczyniło się do rozkładu pożycia małżeńskiego. Małżonek, który dopuścił się chociażby jednej z przyczyn rozkładu pożycia małżeńskiego, w świetle powyższego, musi być uznany za współwinnego, nawet jeśli drugi małżonek dopuścił się wielu i to cięższych przewinień. Inaczej rzecz ujmując – przykładowo: 90% winy jednego małżonka oraz 10 % winy drugiego skutkować będzie rozwiązaniem małżeństw przez rozwód z winy obojga małżonków.

Zawinione i niezawinione przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego

Do zawinionych przyczyn rozkładu pożycia w szczególności zalicza się:
– alkoholizm i inne nałogi,
– agresja, przemoc,
– nieetyczne postępowanie,
– nieróbstwo,
– niewierność,
– niegospodarność,
– nieporozumienia na tle seksualnym,
– odmowa wzajemnej pomocy,
– uzależnienie od Internetu,
– zaniedbywanie rodziny,
– negatywny stosunek do rodziny współmałżonka,
– odmowa współżycia społecznego.
Wśród niezawinionych przyczyn zaś najczęściej wymienia się:
– chorobę
– niedobór seksualny
– tzw. niezgodność charakterów i umysłu.
Do przyczyn rozkładu pożycia, które w zależności od sytuacji mogą mieć charakter zawiniony, bądź nie, wskazuje się zaś bezpłodność. Jeżeli wynika ona bowiem z choroby, mamy do czynienia z przesłanką niezawinioną, jeżeli jednak bezpłodność powstała na skutek świadomego zabiegu – wówczas będzie to przesłanka zawiniona.

Rozwód w statystykach

Zgodnie ze statystykami w 2016 roku wśród wyłącznych przyczyn rozkładu pożycia dominowały: niezgodność charakterów, niedochowanie wierności, nadużywanie alkoholu i długa nieobecność. Do rzadkości jednakże należą sytuacje, kiedy to za rozpadem pożycia małżeńskiego stoi jedna tylko przyczyna, z reguły pojawienie się jednej pociągało za sobą kolejną, tworząc w ten sposób spiralę zachowań pogłębiających rozkład pożycia.
Dane statystyczne wskazują również, że 72% wszystkich rozwodów w 2016 roku miało miejsce w miastach, a najwięcej rozwodów w przeliczeniu na mieszkańców było w województwie warmińsko-mazurskim i lubuskim, najmniej natomiast w województwie podkarpackim. Najczęściej rozwodzą się zaś osoby w wieku 30-39 lat. Najwięcej małżeństw występuje z pozwem rozwodowym po 20 latach bycia razem- 26,5% wszystkich rozwodów w 2016 roku. 16,2% wszystkich rozwodów w 2016 roku zostało orzekniętych z wyłącznej winy męża, tylko 3,8% zaś z wyłącznej winy żony.

Jedynie na marginesie chciałam zaznaczyć, iż rozwiązanie małżeństwa przez rozwód nie jest tylko formalnością, jak mogło by się wydawać na pierwszy rzut oka, a orzeczenie rozwodu niejednokrotnie jest pochopne, o czym świadczy chociażby powtórne zawieranie małżeństw przez osoby rozwiedzione, z czym spotykałam się wielokrotnie w swej praktyce.

error

Author: podparagrafem.pl

1 thought on “Rozwiązanie małżeństwa przez rozwód

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z polityką prywatności bloga podparagrafem.pl