Wybryk nieobyczajny

Dzisiaj światowy dzień pocałunku. I z tej okazji wpis odnoście publicznych całusów. Jak to jest, czy za publiczne całowanie, przytulanie lub obściskiwanie grozi nam mandat?Wybryk nieobyczajny- czym jest?

Artykuły 51 § 1 i 140 kodeksu wykroczeń regulują odpowiedzialność za tzw. „wybryk nieobyczajny”. Czym jednak jest ów wybryk nieobyczajny w świetle przepisów prawa?

Przez pojęcie „wybryk” należy rozumieć zachowanie się człowieka odbiegające od przyjętych norm postępowania ludzi znajdujących się w określonej sytuacji. Mogą to więc być formy nietypowych zachowań, które w danej sytuacji wywołują u odbiorców negatywną ocenę. W wyroku z dnia 2 grudnia 1992 r., sygn.. akt: III KRN 189/92, Sąd Najwyższy stwierdził, że: “Wybryk to zachowanie się, jakiego wśród konkretnych okoliczności czasu, miejsca i otoczenia, ze względu na przyjęte zwyczajowo normy ludzkiego współżycia nie należało się spodziewać, które zatem wywołuje powszechne negatywne oceny społeczne i uczucia odrazy, gniewu, oburzenia. Wybryk charakteryzuje więc ostra sprzeczność z powszechnie akceptowanymi normami zachowania się”. “Wybryk nieobyczajny” jest to zatem czyn nieprzyzwoity, sprzeciwiający się w sposób rażący dobrym obyczajom, lekceważący otoczenie i wywołujący zgorszenie oraz  pouczcie oburzenia i potępienia ze strony osób postronnych.

Tradycyjnie, wybryk nieobyczajny kojarzy się głównie ze sferą życia intymnego i obejmuje szerokie spektrum zachowań od całowania się w tramwaju, autobusie lub kinie, przez skąpy strój, po zbliżenia intymne w zaparkowanym samochodzie. Jednakże to nie wszystko, wybryk nieobyczajny obejmuje również zachowania takie jak: załatwianie potrzeb fizjologicznych w miejscach publicznych, gorszące zachowanie osób nietrzeźwych, przebywanie w miejscu publicznym w stanie wzbudzającym odrazę, np. w ubraniu zabrudzonym wymiocinami, czy z rozpiętym rozporkiem. Jednakże w piśmiennictwie prawniczym wskazuje się, że nie może być uznane za nieobyczajny wybryk zachowanie wynikające ze stanu nietrzeźwości, a polegające na zataczaniu się, śpiewaniu czy nawet spaniu w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Podobnie w nauce prawa wskazuje się, że samo spanie na ulicy trudno uznać za nieobyczajny wybryk.

Pamiętajmy, że wiele zależy więc od okoliczności. I tak np.: Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim ( wyrok z dnia 18.02.2018 r. , sygn. akt: VIII W 58/18)  uniewinnił mężczyznę, któremu zarzucano nieobyczajny wybryk w postaci zaśnięcia pod wpływem alkoholu przy stoliku w barze. Sąd ten stwierdził bowiem, że nie sposób ocenić takie zachowanie jako wybryk nieobyczajny. Niewątpliwie zaśnięcie w tych okolicznościach można oceniać jako zachowanie wywołujące u obserwatorów zażenowanie czy zniesmaczenie, jednak Sąd w uzasadnieniu podkreślał, że nasilenie tych odczuć nie jest na tyle silnie negatywnie nacechowane, społecznie niebezpieczne, czy pozostające w ostrej sprzeczności z normami społecznymi, by określić je jako „wybryk nieobyczajny”. Inaczej jednakże należałoby zdaniem Sądu ocenić sytuację, gdyby mężczyzna położył się w takim stanie na ziemi i zasnął. Wówczas w ocenie Sądu należałoby przyjąć, że zachowanie takie stanowi wybryk nieobyczajny, albowiem wskazuje ono na zachowanie umyślne, czyli dokonane z premedytacją.

Inna sprawa rozpoznawana przez okręg szczeciński – sprawa dwóch kobiet opalających się latem na kąpielisku bez górnej części stroju kąpielowego, a więc „topless” ( wyrok SO w Szczecinie z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt: IV Waz 260/08). W ocenie Sądu odwoławczego, rozpatrującego apelację od wyroku sądu I instancji, w którym zostały one ukarane karą nagany, zachowanie tych kobiet z uwzględnieniem okoliczności, tj. znajdowanie się przez nie na terenie kąpieliska, gdzie zwyczajowo przyjętym i dopuszczalnym jest noszenie skąpych strojów i opalanie się, nie nosiło znamion o charakterze wybryku nieobyczajnego . Sąd akcentował, że ich zachowanie nie wywołało negatywnego odczucia u pozostałych plażowiczów. Podkreślał, że ich zachowanie było dostosowane do miejsca w którym przebywały (kąpielisko), oraz że odsłonięte piersi to element ludzkiego ciała który sam z siebie nie kojarzy się negatywnie. Zdaniem Sądu odsłonięte piersi stanowią element ludzkiego ciała, który, w zależności od etapu rozwoju, kojarzy się z poczuciem ciepła i bezpieczeństwa (okres niemowlęcy), następnie jest obiektem zainteresowania (okres dorastania), a w końcu budzi podziw i pożądanie (okres dorastania). Sąd ten argumentował, że dziwnie wyglądałyby syrenki warszawskie, kopenhaskie, czy też warszawska Nike, gdyby ich nagie piersi były osłonięte, czy też gdyby ich zasłonięcia nakazano. Powyższa argumentacja legła u podstaw uniewinnienia kobiet.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy (wyrok z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt: IV Ka 854/13) zajmował się natomiast sprawą mężczyzny, który obnażał się przed 9-letnią dziewczynką w taki sposób, że ubrany jedynie w koszulkę i laczki, stał w drzwiach wejściowych swojego mieszkania, czym naraził na widok części intymnych swojego ciała dziewczynkę. Sąd podkreślał, że mieszkanie mężczyzny było tak położone, że osoby wchodzące do kamienicy musiały je minąć ,co oznaczało, że miejsce to było niejako wystawione na widok większej, bliżej nieokreślonej liczby osób. Stąd jeżeli mężczyzna ten tak skąpo ubrany wyszedł ze swojego mieszkania i stał w drzwiach mieszkania, to w ocenie Sądu godził się na popełnienie wykroczenia. W ocenie składu orzekającego zachowanie, którego dopuścił się mężczyzna było jakościowo inne od sytuacji, kiedy ktoś nagi znajdujący się w swoim mieszkaniu został przypadkowo dostrzeżony przez inną osobę, a co za tym idzie stanowiło nieobyczajny wybryk w rozumieniu kodeksu wykroczeń.

Pamiętajmy, że cienka jest granica pomiędzy zachowaniem uznanym za akceptowane przez społeczeństwo, a tym które będzie już stanowiło wybryk nieobyczajny. Równocześnie na przestrzeni lat zmienił się zakres zachowań uznawanych za wykroczenie – tj. to co kilkanaście lat temu budziło zgorszenie, dzisiaj niejednokrotnie nie wywołuje żadnych negatywnych emocji. Wydaje się, że podobny los spotkał publiczne okazywanie uczuć. Coraz mniej osób gorszy się widokiem młodej pary obejmującej się i całującej w tramwaju czy autobusie. Obecnie, opinia publiczna co do zasady przyjmuje to z pobłażaniem.

error

Author: podparagrafem.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z polityką prywatności bloga podparagrafem.pl